Het is nog erger dan gedacht

Record aantal partijen geregistreerd

Ik had het compleet mis in mijn vorige artikel ‘Veel partijen niet goed voor de democratie’: het zijn geen 20 partijen die ingeschreven staan voor de komende landelijke verkiezingen, maar de Kiesraad gaf op 22 december aan dat een record aantal partijnamen voor de Tweede Kamerverkiezingen zijn geregistreerd, nl. 81.

81 partijen staan geregistreerd voor de komende verkiezingen op 15 maart 2017. Het register van de Kiesraad was al redelijk gevuld, maar de laatste weken zijn er nog een aantal partijnamen toegevoegd. Deze partijen hebben namen als Niet Stemmers, Het Gezonde Verstand, Lokaal in de Kamer, Sterk, De Burger Beweging, Artikel 1, Nieuwe Wegen, etc.
Nu is een pakkende naam het eerste wat van belang is en dan natuurlijk het partijprogramma, maar een heel groot gedeelte van de kiezers stemt op het bekende gezicht of bekende naam.

Zeg nu zelf: heeft u wel eens een partijprogramma helemaal gelezen en was u het helemaal eens met dat programma?

Afbeeldingsresultaat voor tweede kamer verkiezingen 2017

De Politiek
De verkiezingen zijn het moment voor de kiezers (lees: Nederlandse volk) om te laten zien dat ze het ergens niet mee eens zijn, net als bij het referendum. Door het stemgedrag van de kiezers worden (zittende) partijen beloond of gestraft. De politici geven aan dat het volk boos is op de politiek in Nederland, maar wat doen de zittende politici er aan?

Het gaat niet zo goed in de politiek. Het lijkt erop, dat de leden van de politieke partijen vechtend door de Tweede Kamer en bijbehorende kamers rollen en soms ook nog over straat. Op dit punt staat links de laatste tijd behoorlijk in de schijnwerpers van media en roddelpers.

Socialistische Partij
Binnen de SP scheen een aantal leden te morren over het optreden van Emile Roemer. Natuurlijk krijgt de media er ‘heel snel lucht’ van – zeker door anoniem lekken –  en komt zo’n verhaal naar buiten. Na een goed gesprek zou het vuur weer gedoofd zijn, echter het probleem lag al op straat.

GroenLinks
Ook binnen GroenLinks was het een en het ander gedoe aan de hand. Het leek erop dat Liesbeth van Tongeren in eerste instantie geen plaats zou krijgen op de kandidatenlijst, maar na druk van een aantal trouwe leden van GroenLinks staat Liesbeth weer op plaats 6 van de lijst.

Partij van de Arbeid
De ‘openbare’ verkiezingen van de lijsttrekker van de Partij van de Arbeid was weer een mooi voorbeeld hoe snel het politieke leven van een zittend lijsttrekker afgelopen is. Lodewijk Asscher versloeg Diederik Samson; de laatste gaf daarna zijn zetel in de Tweede Kamer op. Hierbij kwam voor Diederik Samson er nog bij dat de PvdA samen met de VVD het kabinet heeft gevormd, ondanks het feit dat veel PvdA-stemmers vier jaar geleden stemden om de VVD buiten het kabinet te houden. En kiezers vergeten slecht.

Onlangs is Jacques Monasch ook nog bij de PvdA opgestapt en komt hij met zijn eigen partij Nieuwe Wegen.

DENK
De twee ex-PvdA-leden, Selçuk Öztürk en Tunahan Kuzu, die voor zichzelf zijn begonnen, hebben hun eerste tegenslag al weer te pakken: Sylvana Simons is van de afscheiders van de PvdA afgescheiden en gaat voor zichzelf beginnen onder de naam Artikel 1.

Afbeeldingsresultaat voor tweede kamer verkiezingen 2017

Verkiezingen
Voor de verkiezingen van maart 2017 staan dus op dit moment 81 partijen geregistreerd. Gelukkig zullen niet al deze partijen mee gaan doen. Terugkijkend op de afgelopen verkiezingen voor de Tweede Kamer bleek dat bijvoorbeeld in 2012 er 48 geregistreerde partijen te zijn, terwijl er maar 21 partijen deelgenomen hebben aan de verkiezingen. In 2010 bleken de cijfers nog verder uit elkaar te liggen: 61 geregistreerde partijen en 19 partijen die deelnamen; zo ook in 2006: 74 geregistreerde partijen en 24 partijen waarop de kiezers bij de verkiezingen konden stemmen. Dus er is nog hoop.

Voor de verkiezingen moet een partij zich registreren bij het Centrale Stembureau, kosten € 450 voor de verkiezingen van de Tweede Kamer. Daarnaast moeten partijen die voor het eerst met de verkiezingen meedoen of bij de vorige verkiezing geen zetel hebben behaald, een waarborgsom betalen, zijnde voor de kandidaatstelling, kosten € 11.250. Deze waarborgsom krijgt men terug als de partij minimaal 75% van de kiesdeler heeft gehaald. De kiesdeler in 2012 bij de Tweede Kamerverkiezingen was berekend als:  

9.424.235 uitgebrachte stemmen gedeeld door het aantal Kamerzetels 150 geeft een kiesdeler van 62829 (afgerond naar boven). 75% van de kiesdeler was dus 47122.

Tevens wordt de waarborgsom terugbetaald wanneer de nieuwe partij geen geldige lijst heeft ingeleverd.

Dit gegeven zal dus met zich meebrengen dat van de 81 partijen, mogelijk minder dan de helft mee zal gaan doen met de verkiezingen. Eerlijk gezegd is de helft ook al veel te veel om uit de kiezen. Natuurlijk,  het is het goed recht van eenieder om een partij op te richten en trachten mee te doen – ik heb het zelf ook gedaan in 2009 – 2010 voor de gemeenteraadsverkiezingen – maar misschien is het beter om vaker naar de overeenkomsten te kijken dan naar de verschillen. Overeenkomsten zullen grotere partijen opleveren, die langer blijven bestaan en die ook meer voor de kiezers kunnen doen. Kleinere partijen die in vele dingen zich niet onderscheiden van andere kleine partijen zullen het moeilijk hebben.

Het werk in de Tweede Kamer is niet eenvoudig maar brengt wel een zekere verantwoording met zich mee, daar de kiezer zijn stem heeft uitgebracht op degenen die gekozen zijn. Partijprogramma’s van 81 politieke partijen zullen zeker minder verschillen opleveren dan we denken. Maar wil het beheersbaar blijven, is het misschien nodig om een maximaal aantal politieke partijen aan te geven die mee kunnen doen met de verkiezingen, zeg 25.

Een ieder zal zeggen dat een maximum niet democratisch is – en terecht – maar ik denk dat met 25 partijen toch alle politieke ideeën en programma’s een plaats zullen hebben gekregen.

Kiesdrempel
Volgens de site van de overheid, zal de Kiesraad na de verkiezingen aangeven wat de kiesdeler zal zijn. De kiesdeler is het aantal stemmen dat een partij nodig heeft om 1 zetel te krijgen en wordt berekend door het aantal uitgebrachte geldige stemmen te delen door het aantal zetels in de Tweede Kamer, zijnde dus 150 zetels.

Bij het berekenen kijkt de Kiesraad hoeveel keer de partijen de kiesdeler hebben behaald wat het aantal volle zetels voor de partijen op zullen leveren. De verdeling komt meestal niet helemaal goed uit, zodat er nog stemmen overblijven die volgens het systeem van restzetels worden verdeeld.

In een aantal landen wordt gewerkt met een kiesdrempel. De kiesdrempel is het minimum aantal stemmen dat door een partij nodig is om een zetel te kunnen krijgen. Nederland rekent met een kiesdrempel van 0,67% van de kiesdeler, Duitsland en België hebben een kiesdrempel van 5% en Zweden van 4%. In feite is de kiesdeler en kiesdrempel in Nederland sinds 1937 hetzelfde, echter er zijn geleerden die zeggen dat de kiesdrempel het minimaal stemmen is dat nodig is voor een partij om toegelaten te worden tot een orgaan, in dit geval de Tweede Kamer.

Laten we de strijd van 15 maart maar afwachten en kijken wat het wordt. In januari weten we ieder geval hoeveel partijen mee gaan doen met de verkiezingen van 15 maart 2017. Sterkte allemaal en veel wijsheid.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s