De Palestijnen vragen vandaag het lidmaatschap aan van de Verenigde Naties. Ze kunnen beter het Israëlische voorbeeld volgen: de Joden riepen in 1948 eenzijdig de staat Israël uit.
Het is vier uur ’s middags als hij het podium beklimt, bloedjenerveus, maar vastberaden. De afgelopen dagen is overal koortsachtig overlegd, diplomaten onderhandelden achter de schermen en oefenden immense druk uit om een uitweg uit de impasse te zoeken.
De Verenigde Staten voelen zich door de ontwikkelingen in een hoek gedrukt, ze moeten een keuze maken die de reputatie van de Amerikanen in het olierijke en strategisch gelegen Midden-Oosten kan maken of breken. Europa kan geen vuist maken, het is onderling verdeeld en gaat zwaar gebukt onder terechte schuldgevoelens over de Holocaust. De Secretaris-Generaal van de VN verklaart dat hij een speciale bemiddelaar heeft aangesteld die zoekt naar een vreedzame oplossing tussen beide partijen. De spanningen lopen op, de hele wereld houdt de adem in voor wat gaat komen. En dan…
‘Hierbij verklaren wij de oprichting van onze staat in Palestina.’ Het is 14 mei 1948 en in Tel Aviv heeft zionistenleider David Ben-Gurion zojuist eenzijdig de staat Israël uitgeroepen.
Het trekken van historische parallellen is riskant, maar het is bijna ironisch, zoals de geschiedenis zich lijkt te herhalen. Het is ruim 63 jaar later en de Palestijnse leider Mahmoud Abbas wil vandaag, tijdens de jaarlijkse bijeenkomst van de Algemene Vergadering, officieel het Palestijnse lidmaatschap van de Verenigde Naties aanvragen. De beoogde Palestijnse lidstaat moet bestaan uit de Gazastrook, de Westelijke Jordaanoever en oost-Jeruzalem. Ofwel al het Palestijnse land dat Israël sinds 1967 effectief bezet houdt.
Opnieuw is de wereld in rep en roer. Israël roept moord en brand en zijn forever best friend Amerika dreigt met een zoveelste veto in de Veiligheidsraad, een veto dat het eigenlijk niet wil uitspreken, omdat dat de al problematische betrekkingen met de Arabische wereld ernstig zal verstoren. In Europa is eensgezindheid over Palestina nog steeds ver te zoeken en VN-chef Ban Ki-Moon kan weinig meer doen dan oproepen tot een constructieve dialoog.
Waarom nog die gang naar de VN? Mahmoud Abbas moet een Palestijnse Ben-Gurion doen. Waarom roepen de Palestijnen niet gewoon hun eigen staat uit, net als Israël op die 14 mei 1948 deed? Unilateraal en, als het niet anders kan, zonder voorafgaand fiat van de VS en de Europese Unie. Het is niet dat de Palestijnen die twee machten veel verplicht zijn, je kunt noch van Europa noch van de VS met droge ogen zeggen dat ze zich ooit evenwichtig hebben opgesteld in het Israëlisch-Palestijns conflict.
Geen grenzen
Binnen de Algemene Vergadering, waar Abbas vandaag zijn toespraak zal houden, steunen zeker 126 van de 193 landen het Palestijnse verzoek om lidmaatschap. Ook binnen de vijftienkoppige Veiligheidsraad neigt een fiks aantal landen naar ‘akkoord’. Volgens verschillende peilingen wil een meerderheid van de Duitsers, Fransen en Britten dat hun regering nu vóór de Palestijnse staat stemt, het gaat om respectievelijk 76, 69 en 59 procent van de stemmen. En, verrassend, onder de Amerikanen wil 45 procent dat de Palestijnen nu een staat krijgen, zo peilde de BBC. Prominente Israëlische intellectuelen steken de Palestijnen eveneens een hart onder de riem.
Als de Amerikanen het Palestijnse plan in de Veiligheidsraad vetoën, sterft het daar, al hebben de Palestijnen de benodigde tweederde meerderheid van stemmen in de Algemene Vergadering verkregen: resoluties van de Algemene Vergadering zijn niet bindend, ze hebben de juridische status van een aanbeveling.
Of zal het vandaag voor de Palestijnen anders uitwerken, net als dat voor de Joden in 1947 het geval was?
De beroemde resolutie 181, die bepaalde dat Palestina werd opgesplitst in een Joods en een Palestijns deel, werd in dat jaar opgesteld door de Algemene Vergadering. Er werd ook alleen in de Algemene Vergadering over gestemd, níet in de Veiligheidsraad. Officieel was de verdeling van Palestina dus ook slechts een niet-bindende aanbeveling.
Er zijn natuurlijk argumenten om nog geen Palestijnse staat af te kondigen. ‘De grenzen van zo’n staat zijn onduidelijk’, brengen Amerikaanse en Europese politici in. Maar de grenzen van Israël waren in mei 1948 eveneens onbepaald – ze zijn dat nog steeds. De nieuwe joodse staat had geen hoofdstad en het leiderschap bestond uit een provisorische, niet-democratisch gekozen regering. Een recenter voorbeeld van een land zonder erkende grenzen is Kosovo: dat riep op 17 februari 2008 eenzijdig de onafhankelijkheid uit van Servië, zeer tegen de Servische zin in, en het wordt sindsdien de facto als soevereine staat erkend door ‘slechts’ 82 van de in totaal 193 leden van de Verenigde naties.
In 1948 dreigden de Arabische staten de Joden met oorlog en ze voerden hun dreigement ook uit. Niet zozeer omdat ze de Palestijnen wilden bijstaan, als wel in de hoop zichzelf een deel van Palestina te kunnen toe-eigenen, al verloren ze de strijd. De Arabische steun aan de Palestijnen is altijd beperkt gebleven tot lippendienst door Arabische tirannen, dikwijls om de aandacht onder het volk af te leiden van het gebrek aan democratie, vrijheid en kansen in eigen land.
Ingepikt
Zal Israël op zijn beurt met geweld reageren op een unilaterale onafhankelijkheidsverklaring, zoals premier Netanyahu nu dreigt? Israël bezweert de ruim 124 nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever te annexeren als Abbas het in zijn hoofd haalt lidmaatschap aan te vragen bij de VN. Een nogal loos dreigement, want Israël heeft het land de afgelopen decennia al de facto ingepikt. Geeft Netanyahu het Israëlische leger straks écht de opdracht de Westelijke Jordaanoever binnen te vallen?
De internationale kritiek op het Israëlische nederzettingenbeleid zwelt aan; alleen al vanuit humanitair oogpunt is de situatie in de Palestijnse gebieden niet houdbaar. De Joodse staat is diplomatiek meer en meer geïsoleerd. De bloedige oorlog in Zuid-Libanon in 2006, de gewelddadige invasie in Gaza in 2008, de aanval op het Turkse schip de Mavi Marmara toen dat vorig jaar de Israëlische blokkade van de Gazastrook probeerde te doorbreken; het heeft de reputatie van Israël geen goed gedaan.
Ook al vetoot Amerika het Palestijnse voorstel in de Veiligheidsraad, het Palestijnse VN-plan is een diplomatieke nachtmerrie voor Israël, dat zich ook door de ontwikkelingen in het Midden-Oosten steeds meer geïsoleerd ziet. Uit pure zenuwen stelde Netanyahu de Palestijnen dinsdag voor terug te keren naar de onderhandelingstafel, zoals ook de VS wil, maar het Palestijnse Gezag wees het voorstel af. Het is too little too late. ‘En het blijft toch altijd bij beloftes’, zei een Palestijnse onderhandelaar. Abbas zei het onlangs minder diplomatiek: ‘De Israëli’s hebben ons de afgelopen twintig jaar bedonderd, wij stinken er niet meer in.’
Gatenkaas
De cijfers: toen in 1993 de vredesonderhandelingen tussen Israël en de Palestijnen begonnen, woonden zo’n 100.000 Israëlische kolonisten op de Westelijke Jordaanoever. Dat aantal is ruim verdrievoudigd naar ten minste 350.000. In Oost-Jeruzalem wonen bovendien nog eens 210.000 kolonisten. ‘Als de Palestijnen hun staat nu niet uitroepen, kan het niet meer’, zegt de Amerikaanse Midden-Oostendeskundige Juan Cole. ‘De Westelijke Jordaanoever lijkt nu al op een gatenkaas met al die Israëlische nederzettingen.’
Analisten vrezen een geweldsuitbarsting als het tot een Amerikaans veto komt. Het aantal aanvallen door Joodse kolonisten op Palestijnen is de afgelopen week sterk toegenomen, een escalatie dreigt. Als gevolg van de groeiende Arabische roep om het recht op zelfbeschikking, democratie en vrijheid is de situatie in het hele Midden-Oosten drastisch gewijzigd. Zo is de Egyptische dictator Mubarak, voorheen zelfbenoemd bemiddelaar in het conflict tussen Israël en de Palestijnen, van het toneel verdwenen, de koude vrede tussen Caïro en Jeruzalem staat onder grote druk. Het hechte bondgenootschap met Turkije staat in de ijskast sinds het debacle met de Mavi Marmara. Op de VS kan Israël steeds minder rekenen; de Amerikanen willen zich juist uit de regio terugtrekken.
‘Israël moet zich achter de oren krabben en een reality check doen’, schrijft de Israëlische politiek commentator Yossi Sarid in het Israëlische dagblad Haaretz. ‘Israëliërs hebben het recht op zelfbeschikking, maar de Palestijnen ook. En Ben-Gurion zou een Palestijns plagiaat van zijn onafhankelijkheidsverklaring heus niet erg vinden.’
(www.depers.nl / 26.09.2011)
Filed under: Revolution Palestine | Tagged: Palestine, Revolution, State of Palestine | Leave a Comment »